रुका हुवासा है, आज जमाना एक

मागे एकदा मी "कृष्णा..." ही कविता टाकली होती, तीच आज हिंदीतून अशी आली...
(राधा-कृष्णा बद्दल कित्ती तरी लिहिलं गेलं. पण राधेने कृष्णाचा शेवट कसा पेलला असेल याचा विचार करताना हे सुचले.)


रुका हुवासा है, आज जमाना एक
ठंड के छोटे छोटे दिन, धुंद में लिपटी शाम
चुपचाप खडे पेड, धुंदलीसी राह
यमुनाका नीरव किनारा, ठहराया शामल जल
गहरी परछाईयाँ, हिलाते हुए पेड
हलकेसे डुबकी लगाती नीली मछली एक
और पावोंमे चुभती हुई सफेत रेत
रुका हुवासा है, आज जमाना एक

तुम्हारा लाडला कदंब, आज झुका हुवा क्यू है
यमुना की लहरे, आज रुकी रुकी क्यू है
अष्टमी की चाँदनी, आज उदास सी क्यू है
पवन की बांसुरी, आज ऐसी अबोल क्यू है
आसमंत मे आज, सन्नाटे की आहट क्यू है
और इस सन्नाटे के बोल, आज आर्त क्यू है
रुका हुवा सा जमाना, आज क्यू है

खाली है यमुनाकी रेत
खाली है कदंब की छाया
खाली है वृंदाबन का खेल
खाली है मथुरा का कुंभ
खाली है बांसुरीका सूर
खाली है आत्मा की उमंग
है कदंबके पैरोंतले सिर्फ तीर एक
रुका हुवासा है, आज जमाना एक

"हाय ssss....
बस, बस, अब बस भी करो...
नहीं, नहीं, न जाओ...
ठहरो, मुझे भी ले चलो..."
और फिर एक सन्नाटा...
रुका हुवासा है, आज एक जमाना

कल की सुबह हुई, लेके साथ में
सूरज की बुझी बुझी आखें
आसमंत की नीरविकार आखें
कदंब की नीरस हुई आखें
आकाशकी झुकी झुकी आखें
धरती की सुखी सुखी आखें
पवन की गिरी हुई आखें
और यमुना की भरी हुई आखें
पार्थीव राधाका, लिये साथ में
और कहीं दूर, दूर वहाँ जंगलों में
................ श्याम का
रुका हुवासा है, आज एक जमाना

पृथ्वीचे पाणिग्रहण !

जेष्ठातली उतरती सांज

उडू लागली धूळ त्यात

पसरली जणू आसमंतात

तव लग्नाची खबर-बात

मग केली गर्दी मेघांनी

गेले सारे आभाळ भरुनी

आच्छादन पडे, होई सावली

छे, हा तर मंडप दारी

वारा सुटला, सुटली पाने

पखरण पिवळ्या पानांची

धरती झाली पिवळी पिवळी

हळद लागली नवरीची

घुमु लागली वार्‍याची सनई

तडतड ताशा वीज वाजवी

गडगडाट घुमला नभांगणी

छे, ही तर लग्नाची वाजंत्री

थेंब टपोरे पडू लागले

मोत्यांच्या लडीवर लडी

पोचू लागल्या गावोगावी

तव लग्नाच्या अक्षत-राशी

मातीच्या ढेपेतूनी वर

येऊ पाहे हिरवे रोप

दोन्ही पाने देती आशिष

पुजते गौरीहर तु त्यास

उमलूनी येई, ही पहाट

साकळलेले धुके दाट

विप्र उभे धरूनी ताठ

दोघांमधला अंतरपाट

पूर्व दिशेला नभी अवतरे

सप्तरंगी इंद्रधनु ते

जणू सुगंधी सुमनांची

शोभे मुंडावळी कपाळी

हिरवी हिरवी हिरवळ त्यावर

रंगबिरंगी सुमने नाजूक

धरती ल्याली नवे रूप

छे, हा तर शालू हिरवा तव

गाऊ लागले मधूर स्वरात

सारे खग-गण एक सूरात

एका मागूनी एक गाई

मंगलाष्टके सुरू झाली

झर्-झर झर्-झर झरू लागले

डोंगरातुनी खळ्ळाळ झरे

निशीगंधाच्या शुभ्र तुर्‍यांचे

शोभती हार वधू-वरांचे

उभे मध्ये मेघांचे तोरण

हळूच बघे वर रवी एक क्षण

झाले सारे केशरी भू-वन

संपन्न होई पाणिग्रहण !

( हीच कविता अ‍ॅनिमेट केल्यावर अशी दिसली. ही कविता ’दिपज्योती दिवाळी अंक २०११, मध्ये प्रकाशित झाली )

 

करमाळ कळी

मायबोलीवरचा जिप्सीने अन शांकलीने निसर्गातले जे सौंदर्य दाखवलं ( http://www.maayboli.com/node/27177) त्याला हा माझा सलाम

अगदी थक्कच झाले मी
आज पाहिली निसर्गाची करणी
आखीव रेखीव पानांतुनी
डोकावे गोल फळ त्यातुनी
हिरव्या कच्च त्या फळातूनी
उमलू पाहे एक कळी

पाकळ्या अलगद फाकूनी
थेंबांना हळूच चुकवुनी
एक एक शुभ्र पाती
हलके हलके उमलती
उमलू पाहे एक कळी
हिरव्या कच्च फळातूनी

दिसले अंतरंग मनस्वी
पिवळ्या सोन्याच्या राशी
शुभ्र रेखीव फूल त्यावर खोची
जणू हिर्‍याचे पैलू पसरी
उमलू पाहे एक कळी
हिरव्या कच्च फळातूनी

मग हळूच सोडी
शुभ्र पाती खाली
पाचू आत सोनेरी
शुभ्र हिरा राही
उमलू पाहे एक कळी
हिरव्या कच्च फळातूनी

फळ जन्मी फुलातुनी
निसर्गाची किमया ही
नेहमी नेहमी पाहिली
आज पाहिली देवाची करणी
फुल फुले फळातुनी
उमलू पाहे एक कळी
हिरव्या कच्च फळातूनी

रिता

माझी "रिती" ही कविता आठवत असेलच. त्याला हा वेगळा झब्बू
"त्याच्या" सगळ्या प्रेयसींना एकत्रितपणे त्याची प्रेरणा कल्पून ही सुचली.........

आयुष्याच्या प्रत्येक वळणावर,
भेटलीस तू मला
पण नाहीच देऊ शकलो,
साथ मी तुला

बालपणीच्या निरागस प्रवासात,
भेटलीस होऊन राधा
सोडून जाताना घेतला नाही,
निरोप सुद्धा साधा

करून सारे समर्पण,
बनलीस माझी रुक्मिणी
सुख्-दु:खांच्या तराजूत,
झालो फक्त तुळशी

तारुण्याच्या मखमलीत,
भेटलीस होऊन सत्यभामा
सोडताना फक्त लावून गेलो,
प्राजक्ताच्या झाडा

आयुष्याच्या उतरणीवर,
भेटलीस होऊन मीरा
दिला तुला प्यायला,
विषाचा एक प्याला

आयुष्याची इतकी वळणे,
चाललो अनेक वाटा
भोगले सारे सारे,
शेवटी पण मी एकटा

देणे सार्‍या आयुष्याचे,
पुरे फेडू जाता
तृप्त तुम्ही सार्‍या,
मी मात्र रिता !

घिर घिर आयी काली बदरियाँ

आज पावसाळी हवा भरून आली अन ही सुचली

घिर घिर आयी काली बदरियाँ
कहत संदेसवा, आयेंगे सावरियाँ |

उमड घुमड कर छायी है घटायें
दिल की धडकने लगी है सताने
कहत संदेसवा, आयेंगे सावरियाँ |

पवन दिवानी उडाये चुनरिया
घुंघट उठाये जैसे सावरियाँ
कहत संदेसवा, आयेंगे सावरियाँ |

झिम झिम बरसे बूंदे सावन की
जैसे बरसती है यादें सजन की
कहत संदेसवा, आयेंगे सावरियाँ |


अन ही मराठीतली

गच्च भरून आले जलद
ऐकू येतेय सजणाची साद |

नभ आले गडगडत
झाली कालवाकालव हृदयात
ऐकू येतेय सजणाची साद |

पदर उडवतोय वेडा वारा
जसा साजण पाही मुखचंद्रमा
ऐकू येतेय सजणाची साद |

बरसू लागले थेंब टपोरे
जणू आठवणींचे झेले
ऐकू येतेय सजणाची साद |

सृजनाचा सोहळा

आधी एक धून मनात हुरहुरत होती, मग त्यातून हिंदी शब्दच फुटले....


"बहारों ने इतना रुलाया है मुझ को
कई बरसातें बरस गई , यारों....

गुल खिले है इतने रंगीत सारे
के रंग जिंदगीका उजडा हुआ है

लदी हुई है टहनी, फलोंसे
पर नीरस हुई है जवान सॉसें

पेडों पर निकले है पत्ते बहार के
बस उजड गया है आशियाना यारों "

पण मग ती मराठीतही लिहिली...

वसंताने इतके रडविले, मला की
बरसूनी गेले, पावसाळे किती ....

फुलली फुले, इतुकी रंगीत सारी
की रंग माझ्यातले सारे, गेले विरुनी ....

फळांनी किती लवली फांदी, फांदी
की रसाळता सारी, आटुनी गेली ....

पालवी फुटे उतुकी , कोवळी कोवळी
की सृजनता सारी, शोषुनी गेली ....

चैतन्य !

चैतन्य माझा पहिला भाचा ! पुढच्या महिन्यात त्याचे लग्न... त्याच्या बालपणीच्या या काही गोड आठवणी...



अजूनही मला लख्ख आहे आठवण
तो दिवस... आणि तो क्षण...

सुरू झाली होती ऑक्टोबर हिट
अन दुपारच्या भर उन्हात, गरम होती गाडीची सीट
धावतच चढले जिना तो उभट,
नर्सने दाखवले एका दिशेला बोट
खोलीत मी त्या घुसले थेट,
आत होता अंधार दाट

अन क्षणात दिसलास मला तू .....
पडद्याच्या झिरपणार्‍या मंद प्रकाशात, जाळी आड झोपलेला तू
गुलाबी कापसाची नुकतीच उमलेली कळी जणू तू
सुदृढ,सतेज,सुकुमार,गुलाबी गोरा,गब्दुल, गोंडुस तू
आमच्या घरातले पहिले बाळ तू
आमच्या घरी आलेला चैतन्य तू.......

अन मग घरी तू आलास.
आतापर्यंत न आवडणारा, धूपाचा वास
तुझ्या सान्निध्यात,मात्र झाला सुवास

आठवतात तुझे चमकणारे डोळे
तळपाय तुझे गुलाबी,गोबरे ;
सतत चुळबुळणारे हातपाय तुझे
अन हो, अगदी तुझे ओकरे बाळसे....

कधी आईचे केस हातात धरून झोपणारा तू
कधी बाबांच्या स्कूटरवर पुढे उभा राहणारा तू
कधी 'आबा काय करता' म्हणत त्यांच्यामागे फिरणारा तू
कधी आजीची लांब वेणी धरून तिच्या मागे लुटुलुटु फिरणारा तू
कधी मावशीबरोबर ऑफिसला जाण्याची स्टाईल मारणारा तू
कधी माझ्या केसांना गालावर घासण्यासाठी पाठीमागून गळ्यात पडणारा तू

तुझ्यासाठी तयार झालेली माझी, पिटीक पिटीक माकडाची गोष्ट
अन तुझ्या सोबतीने म्हटलेली कित्ती कित्ती बडबडगीतं
खेळलेले खेळ अन केलेली बाष्कळ बडबड
अन आठवतं
हे सगळे करताना पुरेपुर उसळणारे तुझं
चैतन्य........

मग आठवतोस तू ,
मी पहिली शिवलेली वीतभर उंचीची फुलपँट;
अन तळहाताएवढा फुलशर्ट घालून टकामका पाहणारा तू
मग छोट्या अमेय बाळा कडे कुतुहलाने बघणारा तू
नंतर राहूल बाळाला मांडीत घट्ट पकडून बसलेला तू
मधुराचा झालेला जबाबदार दादा तू
अन चुळबुळ्या, चिडक्या , रागीट निखिलला कडेवर घेणारा तू......

कधी आठवतोस राहूल बरोबर, चिक्कू-आंब्याच्या झाडांवरून उड्या मारणारा तू.
तर कधी आठवतोस, लांबलचक फुलांची माळ घेऊन हॉलभर लुटुलुटू पळणारा तू.
कधी आठवतोस काळ्या सिल्कच्या मधला, तर कधी लालभडक गंजीतला तू.
कधी आठवतोस हिरव्या झब्ब्यातला, "शिष्ठ" पणा दाखवणारा भलताच गोंडूस तू.
तर कधी पायर्‍यांवर, थंडीतल्या उन्हात, आमच्याबरोबर शेकत बसलेला तू.

कधी आठवतोस तू, झालेला बनी रॅबिट
खरा रॅबिटही कधी दिसला नाही; तुझ्याइतका क्यूट.
कधी आठवतोस शाळेतल्या ड्रेसमधला तू,
तर कधी गॅदरिंगमधल्या नाचातला तू.
कधी आठवतोस कापलेल्या केसांची वेणी रागावून फेकून देणारा तू
अन कधी चिकनची तंगडी मन लावून खाणारा तू.

अन मग गेलास वर्षभर त्या लांब लांब देशात तू.
फोनवरून 'हॅलो माई' म्हणणारा तू
अन तीन मिनीटात फोनमधून भेटायचा प्रयत्न करणारे आम्ही.
आईच्या खुप मोठ्या पत्रांतून अन त्यातून येणार्‍या फोटोंतून
पाहिले आम्ही वाढताना तू

अन मग तू आलास; दिसलास एअरपोर्टवरती
धावत येऊन, उडी मारून; घट्ट मारलीस मिठी
आजही आठवते, डोळ्यात आणते पाणी
पाच मिनिटं ती तुझी , माझ्या जन्माची सोबती

फिरव पाठ

दे शिव्या, दे लाथा, त्याच त्या माणूसकीला
कर ओरडा, पाठ कर त्याच त्या माणूसकीला !

लोकल आली, ढकल याला, ढकल त्याला
धक्का दे म्हातार्‍याला, सरकव त्या पोराला
पकड जागा, फिरव पाठ त्याच त्या माणूसकीला !

नोकरी आली, भर फॉर्म, काढ ओळख
बाकीच्यांचे फॉर्म फाडून, हो तट्टू वशिल्याचा
मिळव पैसा, फिरव पाठ त्याच त्या माणूसकीला !

संधी आली, पकड पकड, पटव ती
पुरव पैसा, लाव ओळख, दे वजन वरती
हो बडा, फिरव पाठ त्याच त्या माणूसकीला !

जग असाच शेवट पर्यंत, शेवटची संधी सोडू नको
चित्रगुप्ताकडे गेल्यावरही, जप तुझा निलाजरा प्राणी
दुसरा जन्म घेताना तरी, फिरव पाठ त्याच त्या माणूसकीला !

७.०६.१९८६

चोरी

झाकणं तशीच ठेऊन
यंत्रांची चोरी झाली
ती कोणालाच कळणार नाही;
कारण ............
झाकणं कोणीच उघडणार नाहीत !

झाकणं तशीच ठेऊन
यंत्रांची चोरी झाली
ती कोणालाच कळणार नाही;
कारण ............
आता तिथे झाकणंही उरली नाहीत !

२५.०८.१९७९

बे वफाँ

उस तसवीर को लेकर क्या किजे
जो आखोंको सजाँ देती है
इस दिल में बसी तसवीर का क्या किजे
जो दिलको जला देती है
हमारी कदमों के छालों का
खयाल करते थे जो कभी
इस दिल की छालों का भी
खयाल नहीं आज उन को
न मिली मुहोब्बत किसी की
न मिला प्यार उन का
हम जलते रहे, ढुंढते रहे
निशानी हर चिराग की
इस चमन में इक बहार
आयी... चली गयी
वो भी चल पडे, दिल को
यादों के सहारे छोड गये
बस इक बार छेड गये
इस दिल की तारों को
वो ही बजाते रहे हम
सूर,सारी जिंदगी भर


 रुपांतर...

या चित्राला कवटाळून काय करू,
जे छळिते डोळ्यांना
मनात भरलेल्या या चित्राचे काय करू,
जे जाळिते मनाला
माझ्या पावलांना बोचण्याची,
काळजी होती ज्यांना
आज ह्रदयाला बोचण्याची,
काळजी नाही त्यांना
नाही मिळाली सोबत त्यांची,
ना मिळाले प्रेमही
जळतच राहिले या जीवनी मी,
फिरते विराणी
या बागेत फक्त एक बहर;
आला...... निघोनी गेला
तेही निघून गेले आठवणीं सोबत,
मज सोडून गेले
हळूवार छेडूनी गेले,
मम ह्रदयीच्या तारा
तेच सूर आळवते मी,
आयुष्यभर सार्‍या